Tăng sắc tố sau viêm dù không ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, nhưng lại tác động lớn đến thẩm mỹ và khó cải thiện bằng các phương pháp chăm sóc làn da thông thường. Cùng Ngọc Dung tìm hiểu chi tiết tăng sắc tố sau viêm là gì, cũng như cách xử lý tình trạng thâm mụn đỏ và cách khắc phục hiệu quả trong bài viết này nhé!
Tăng sắc tố sau viêm là gì?
Theo thông tin từ Bệnh viện Da liễu, tăng sắc tố sau viêm (PIH) là hiện tượng bề mặt xuất hiện các mảng sậm màu như nâu, xám hoặc đen tại những vùng từng bị viêm, tổn thương hay kích ứng, thường gặp sau mụn, chàm, điều trị laser hoặc tiếp xúc với hóa chất. Trước khi can thiệp, nhiều người thường thắc mắc trị mụn bằng laser có tốt không vì lo ngại các phản ứng phụ có thể gây thâm sạm thêm.
Nguyên nhân chính của tình trạng này là do tế bào melanocytes bị kích thích sản xuất melanin quá mức và phân bố không đồng đều. PIH thường không gây nguy hại cho sức khỏe nhưng ảnh hưởng đáng kể đến diện mạo và có thể kéo dài nếu không được xử lý đúng cách.
Nguyên nhân gây ra tình trạng tăng sắc tố sau viêm
Như vậy, hiểu rõ PIH là gì và các nguyên nhân hình thành sẽ giúp kiểm soát thâm sạm hiệu quả hơn và hạn chế tái phát. Nhìn chung, các tác nhân dẫn đến tình trạng này được chia thành hai nhóm chính: Nguyên nhân nội sinh và nguyên nhân ngoại sinh.
Nguyên nhân nội sinh
Nguyên nhân gây thâm sạm sau viêm nội sinh thường bắt nguồn từ các phản ứng viêm hoặc bệnh lý xuất phát bên trong cơ thể. Những yếu tố này làm cấu trúc da bị tổn thương và dễ để lại thâm sau khi tình trạng viêm đã được kiểm soát:
- Mụn trứng cá, đặc biệt là mụn viêm, mụn bọc, mụn mủ. Đặc biệt, tình trạng mụn lưng thâm thường rất khó xử lý nếu không có lộ trình đúng.
- Các bệnh lý về biểu bì như viêm da cơ địa (chàm), vảy nến, lichen phẳng
- Nhiễm trùng da do vi khuẩn, nấm hoặc virus
- Côn trùng cắn, gây phản ứng viêm và để lại vết thâm nếu gãi hoặc xử lý không đúng cách
Đây là nhóm nguyên nhân phổ biến khiến nhiều người thắc mắc tăng sắc tố sau viêm là gì và tìm kiếm cách trị thâm mụn hiệu quả cho da dầu vì đây là loại da cực kỳ dễ để lại sẹo thâm sau mụn.
Nguyên nhân ngoại sinh
Nguyên nhân ngoại sinh đến từ các tác động bên ngoài làm bề mặt bị tổn thương hoặc kích thích sản sinh melanin quá mức. Những yếu tố này thường xuất hiện trong sinh hoạt hằng ngày hoặc quá trình điều trị:
- Thủ thuật thẩm mỹ/y tế như laser, thay da sinh học (peel), lăn kim, mài da vi điểm, xạ trị
- Chấn thương hoặc tổn thương vật lý như vết cắt, trầy xước, nặn mụn, cạo râu (phái mạnh cần lưu ý điều này khi tìm cách trị thâm mụn nhanh nhất cho nam giới).
- Tiếp xúc ánh nắng và ánh sáng xanh làm kích hoạt tế bào hắc sắc tố sản xuất nhiều melanin hơn
- Hóa chất gây kích ứng da, ví dụ như việc áp dụng sai cách trị thâm môi tại nhà bằng kem đánh răng có thể khiến vùng da môi mỏng manh bị bỏng rát và thâm sạm hơn.
- Thuốc như một số kháng sinh (tetracycline), thuốc kháng sốt rét, thuốc điều trị ung thư
- Bỏng nhiệt hoặc bỏng hóa chất gây tổn thương sâu và để lại vùng sạm màu kéo dài
Các triệu chứng và biểu hiện lâm sàng của PIH
Khi gặp tình trạng này, trên bề mặt sẽ xuất hiện các đốm hoặc mảng màu sẫm tại vị trí từng bị viêm hoặc tổn thương, phổ biến sau mụn trứng cá, vết thương hở, bỏng nhẹ, chàm hoặc các thủ thuật xâm lấn. Hiện nay, nhiều chị em còn tìm đến các địa chỉ spa trị thâm đầu gối để khắc phục các vết sạm màu do ma sát hoặc tổn thương lâu ngày ở vùng da này.
Về lâm sàng, vết thâm sau viêm thường phẳng, không gồ cao, không sưng viêm, đôi khi có thể kèm cảm giác ngứa nhẹ. Dựa vào độ sâu của melanin, tình trạng này được chia thành hai dạng:
- PIH nông (ở thượng bì): Màu nâu hoặc nâu đen, có thể quan sát rõ dưới đèn Wood, khả năng tự mờ cao hơn theo thời gian.
- PIH sâu (ở hạ bì): Màu xám xanh, khó nhận biết dưới đèn Wood, tồn tại dai dẳng và khó cải thiện nếu không can thiệp điều trị phù hợp.
Đối tượng có nguy cơ gặp tình trạng thâm sạm sau viêm
Khi tìm hiểu PIH là gì, có thể thấy tình trạng này không giới hạn ở một nhóm cụ thể. Mọi loại biểu bì đều có thể bị thâm sau viêm, tuy nhiên nguy cơ cao hơn ở người có làn da sẫm màu (nhóm IV–VI theo thang Fitzpatrick) do khả năng sản xuất melanin mạnh hơn sau tổn thương.
Theo đó, những đối tượng dễ bị PIH gồm:
- Người có tiền sử mụn viêm, mụn bọc, mụn mủ kéo dài.
- Người mắc các bệnh lý viêm như eczema, vảy nến.
- Người từng bị bỏng, trầy xước hoặc vết thương hở.
- Người thực hiện Laser, peel nhưng không chăm sóc và chống nắng đúng cách.
Vết thâm sau viêm có tự hết không?
Sau khi hiểu rõ tăng sắc tố sau viêm là gì, nhiều người thắc mắc liệu tình trạng này có thể tự hết hay không. Trên thực tế, PIH có thể tự mờ dần theo thời gian, nhưng quá trình này diễn ra chậm và phụ thuộc nhiều vào độ sâu của sắc tố.
- PIH nông có thể cải thiện sau vài tháng đến vài năm nếu da được chăm sóc đúng cách và chống nắng tốt.
- PIH sâu thường tồn tại rất lâu, thậm chí có nguy cơ kéo dài nếu không có biện pháp can thiệp phù hợp.
Trong nhiều trường hợp, để rút ngắn thời gian mờ thâm, một số người tìm đến các phương pháp tự nhiên như trị mụn thâm bằng nha đam để hỗ trợ làm dịu và sáng da tại nhà.
Cách điều trị tăng sắc tố sau viêm hiệu quả hiện nay
Xử lý thâm sau tổn thương cần dựa trên độ sâu của melanin, tình trạng da và thời gian tồn tại của vết thâm. Với các trường hợp nhẹ, vùng sậm màu nằm nông, việc chăm sóc và điều trị đúng cách có thể giúp da cải thiện dần theo thời gian. Ngược lại, PIH sâu hoặc tồn tại lâu năm thường cần kết hợp nhiều phương pháp để đạt hiệu quả rõ rệt.
Sử dụng kem bôi ngoài và thuốc uống hỗ trợ
Khi tìm hiểu PIH là gì, có thể thấy điều trị bằng kem bôi là lựa chọn phổ biến ở giai đoạn sớm hoặc với vùng thâm nông. Các hoạt chất như axit tranexamic, retinoid, vitamin C hoặc các dẫn xuất làm sáng da có tác dụng ức chế sản sinh melanin, hỗ trợ tái tạo da. Bên cạnh đó, các mẹo như cách trị thâm mụn bằng sữa tươi không đường cũng thường được truyền tai nhau như một cách làm đẹp lành tính tại nhà. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc uống hỗ trợ nhằm tác động từ bên trong, giúp kiểm soát màu da tốt hơn.
Điều trị bằng công nghệ cao tại Thẩm mỹ viện Ngọc Dung
Đối với các trường hợp PIH sâu, lâu năm hoặc khó cải thiện, điều trị bằng công nghệ cao mang lại hiệu quả rõ rệt hơn. Tại Ngọc Dung, khách hàng được thăm khám kỹ lưỡng và xây dựng phác đồ cá nhân hóa, kết hợp công nghệ Laser và các giải pháp chuyên sâu nhằm tác động trực tiếp vào vùng sậm màu, giúp bề mặt sáng đều màu và phục hồi an toàn.
Ưu điểm của điều trị công nghệ cao là khả năng kiểm soát chính xác mức năng lượng, hạn chế tổn thương mô lành và rút ngắn thời gian phục hồi. Việc theo dõi sát sao bởi các bác sĩ chuyên môn tại Ngọc Dung cũng giúp quá trình điều trị đạt hiệu quả ổn định và hạn chế nguy cơ thâm sạm trở lại.
Biện pháp phòng ngừa tình trạng thâm sạm sau viêm
Phòng ngừa đóng vai trò then chốt trong việc hạn chế PIH tái phát hoặc kéo dài. Ngay sau khi da trải qua viêm hoặc tổn thương, cần chăm sóc đúng cách để giảm nguy cơ hình thành các mảng thâm.
Một số biện pháp quan trọng gồm:
- Bảo vệ diện mạo khỏi ánh nắng bằng kem chống nắng và che chắn vật lý.
- Tránh nặn mụn, cạy vảy hoặc làm tổn thương vùng đang lành.
- Sử dụng mỹ phẩm phù hợp, tránh gây kích ứng.
- Điều trị sớm các tình trạng viêm để hạn chế tổn thương sâu.
Vì sao nên điều trị các vấn đề thâm sạm tại Thẩm mỹ viện Ngọc Dung
Thẩm mỹ viện Ngọc Dung xây dựng quy trình trị liệu thâm sạm dựa trên kết quả thăm khám với máy soi chuyên dụng, giúp đưa ra phác đồ phù hợp. Không chỉ nổi tiếng về các dịch vụ da mặt, đây còn được biết đến là địa chỉ trị thâm bẹn uy tín, giúp giải quyết các vấn đề thâm sạm ở những vùng da nhạy cảm một cách tinh tế và hiệu quả.
Bên cạnh yếu tố chuyên môn, Ngọc Dung đầu tư công nghệ Laser hiện đại, cho phép tác động chính xác vào vùng sắc tố mục tiêu, hỗ trợ cải thiện thâm sạm hiệu quả mà không ảnh hưởng đến vùng xung quanh. Toàn bộ liệu trình được thực hiện trong không gian vô trùng, tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn an toàn. Với hệ thống 16 chi nhánh, khách hàng dễ dàng duy trì liệu trình liên tục dù sinh hoạt hay làm việc tại nhiều khu vực khác nhau.
Như vậy, PIH là tình trạng phổ biến nhưng thường bị xem nhẹ, dẫn đến thâm sạm kéo dài và khó cải thiện nếu không xử lý đúng cách. Hi vọng nội dung được Ngọc Dung tổng hợp ở trên sẽ giúp bạn hiểu rõ PIH là gì, từ đó lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, tránh mất thời gian và hạn chế rủi ro cho làn da.
